Aktualności

Morska Aktualizacja Prawna – Sierpień 2026

Demurrage i klauzula „Pumping Warranty” – kiedy niewystarczająca wydajność pomp prowadzi do sporów o przestój statku?

Nota kancelarii – tanker charterparties, demurrage i laytime

Kancelaria Marek Czernis & Co. aktywnie doradza armatorom, czarterującym, frachtującym, operatorom tankowców, traderom paliw oraz klubom P&I w zakresie: tanker charterparties, laytime, demurrage, pumping warranties, voyage charters, cargo operations, oraz sporów wynikających z eksploatacji tankowców.

Jednym z najczęstszych źródeł sporów w żegludze tankowcowej pozostają roszczenia o demurrage wynikające z zarzutu niewłaściwego działania systemów przeładunkowych statku. Najnowsza analiza Britannia P&I przypomina, że kluczowe znaczenie ma prawidłowa interpretacja pumping warranty clauses.  

1. Wprowadzenie – czym jest Pumping Warranty?

W większości umów voyage charterparty dla tankowców znajdują się postanowienia określane jako Pumping Warranty Clause.

Klauzula ta określa minimalną wydajność pomp ładunkowych, jaką statek powinien zapewnić podczas wyładunku.

Jej zasadniczym celem jest: ograniczenie czasu postoju statku, zapewnienie sprawnego wyładunku, oraz określenie odpowiedzialności stron za opóźnienia powstałe podczas operacji przeładunkowych.  

2. Demurrage – przypomnienie podstawowej instytucji

Demurrage oznacza wynagrodzenie należne armatorowi za przekroczenie uzgodnionego laytime czyli umownego okresu przeznaczonego na załadunek lub wyładunek statku.

Jeżeli wyładunek trwa dłużej niż przewiduje umowa, armator może dochodzić zapłaty demurrage.

Jednym z najczęściej podnoszonych zarzutów przez czarterujących jest twierdzenie, że wydłużenie operacji wynikało z niewystarczającej wydajności pomp statku.

3. Czego dotyczy pumping warranty?

Typowa pumping warranty określa: minimalną wydajność pomp, warunki, w jakich wydajność ma być osiągnięta, oraz zakres odpowiedzialności armatora.

Kluczowe znaczenie ma jednak odpowiedź na pytanie czy armator gwarantuje osiągnięcie określonej wydajności w każdych warunkach, czy jedynie zapewnia odpowiednią sprawność urządzeń statku?  

To właśnie wokół tej kwestii koncentruje się większość sporów.

4. Nie każde opóźnienie oznacza naruszenie Pumping Warranty

Britannia P&I podkreśla, że sama okoliczność wolniejszego wyładunku nie oznacza automatycznie naruszenia pumping warranty.

Na rzeczywistą wydajność operacji wpływają bowiem również: możliwości terminalu, ciśnienie w instalacji lądowej, średnica rurociągów, ograniczenia bezpieczeństwa, właściwości przewożonego ładunku, temperatura produktu, lepkość, oraz uzgodnienia operacyjne pomiędzy statkiem i terminalem.  

Dlatego ustalenie przyczyn opóźnienia wymaga każdorazowo szczegółowej analizy technicznej.

5. Ciężar dowodu

W praktyce sporów o demurrage zasadnicze znaczenie ma udowodnienie rzeczywistej przyczyny opóźnienia.

Armator powinien wykazać, że: statek był technicznie sprawny, pompy funkcjonowały prawidłowo, załoga prowadziła operację zgodnie z instrukcjami, oraz że ograniczenia wynikały z czynników pozostających poza kontrolą statku.

Z kolei czarterujący, kwestionując roszczenie o demurrage, powinien wykazać, że rzeczywistą przyczyną opóźnienia była niewydolność systemu pomp statku.

6. Znaczenie dokumentacji

Kluczową rolę odgrywa dokumentacja sporządzana podczas wyładunku.

Największe znaczenie mają między innymi: Statement of Facts, Pumping Log, Cargo Log, terminal records, pressure records, engine room records, oraz korespondencja pomiędzy statkiem i terminalem.  

W praktyce to właśnie dokumentacja techniczna często przesądza o wyniku sporu.

7. Znaczenie dla armatorów

Dla armatorów analiza Britannia P&I stanowi przypomnienie o konieczności: utrzymywania pomp w pełnej sprawności, dokumentowania parametrów pracy, rejestrowania ograniczeń narzucanych przez terminal, oraz niezwłocznego zgłaszania wszelkich przeszkód wpływających na wydajność wyładunku.

W wielu przypadkach odpowiednio prowadzona dokumentacja pozwala skutecznie obronić roszczenie o demurrage.

8. Znaczenie dla czarterujących i frachtujących

Z perspektywy czarterujących i frachtujących nie każda dłuższa operacja wyładunkowa oznacza automatycznie obowiązek zapłaty demurrage.

Równie istotne jest ustalenie: czy terminal był przygotowany do odbioru ładunku, czy ograniczenia nie wynikały z infrastruktury lądowej, oraz czy pumping warranty rzeczywiście została naruszona.

Ostateczna ocena zależy od treści konkretnej umowy oraz okoliczności faktycznych.

9. Wnioski kancelarii

Spory dotyczące Pumping Warranty pozostają jednymi z najczęściej spotykanych sporów w żegludze tankowcowej.

Najważniejsze praktyczne wnioski obejmują: konieczność precyzyjnego redagowania pumping warranty clauses, właściwe dokumentowanie całego procesu wyładunku, analizę rzeczywistych przyczyn opóźnienia, oraz zachowanie pełnej dokumentacji technicznej i operacyjnej.

W praktyce sukces roszczenia o demurrage bardzo często zależy nie od samego czasu wyładunku, lecz od możliwości wykazania, dlaczego operacja trwała dłużej niż przewidywał kontrakt.