Morska Aktualizacja Prawna – Maj 2026
Redefinicja „package limitation” w USA – nowe podejście do COGSA i
znaczenie dla konosamentów oraz roszczeń cargo
(opracowanie: Kancelaria Marek
Czernis & Co.)
Nota kancelarii – praktyka cargo claims i konosamentów
Kancelaria Marek Czernis &
Co. aktywnie doradza armatorom, przewoźnikom, NVOCC, czarterującym oraz
podmiotom ładunkowym w zakresie: roszczeń cargo i odpowiedzialności
przewoźnika, wykładni konosamentów (bill of lading), ograniczenia
odpowiedzialności (limitation of liability), sporów przed sądami i trybunałami
arbitrażowymi.
Omawiane zagadnienie ma
bezpośrednie znaczenie dla praktyki kancelarii, w szczególności w sprawach
dotyczących przewozów kontenerowych.
1. Wprowadzenie – COGSA i klasyczny problem „package”
Zgodnie z amerykańskim Carriage
of Goods by Sea Act (COGSA) przewoźnik może ograniczyć swoją odpowiedzialność
do USD 500 za „package.”
Problem polega na tym, że ustawa
nie definiuje pojęcia „package”, co przez dekady prowadziło do licznych sporów
sądowych.
2. Tradycyjne podejście – ochrona interesów ładunkowych
W klasycznej linii orzeczniczej: kontener
rzadko był uznawany za „package”, jeżeli konosament wskazywał mniejsze
jednostki (cartons, crates, bags), to za „package” uznawano te mniejsze
jednostki.
Efekt: wyższy poziom
odpowiedzialności przewoźnika.
3. Nowy kierunek – definicja umowna „package”
3.1. Sprawa Hercules OEM v ZIM (2023)
Sąd uznał, że strony mogą umownie
zdefiniować pojęcie „package” w konosamencie, np. jako: paleta (pallet), jednostka
skonsolidowana (unitized cargo).
3.2. Potwierdzenie trendu – kolejne orzeczenia
W kolejnych sprawach: Fed. Ins. v
MSC (2025), HDI Global v Kuehne + Nagel (2025, 2026) sądy potwierdziły, że
definicja umowna może mieć pierwszeństwo przed opisem ładunku.
3.3. Przełom – Second Circuit (2026)
Orzeczenie z 2 marca 2026 r.
potwierdziło skuteczność definicji „pallet as package” co doprowadziło do
natychmiastowej zmiany praktyki rynkowej.
4. Skutek ekonomiczny – radykalne ograniczenie odpowiedzialności
W praktyce: standardowy kontener
zawiera ok. 20–22 palet, limit odpowiedzialności wynosi ok. USD 10 000 – 11 000
za cały kontener niezależnie od wartości ładunku.
Efekt: roszczenia rzędu milionów
USD są redukowane do kilkunastu tysięcy USD.
5. Czym jest „limitation of liability” w prawie morskim
5.1. Istota instytucji
Limitation of liability oznacza
ustawowe lub umowne ograniczenie odpowiedzialności przewoźnika do określonej
kwoty.
Ma na celu: przewidywalność
ryzyka, ochronę armatorów przed katastrofalnymi roszczeniami, stabilność rynku
ubezpieczeniowego.
5.2. Główne systemy ograniczenia odpowiedzialności
W prawie morskim funkcjonują
m.in.: COGSA (USA) – USD 500 per package, COGSA (UK) - SDR per package / kg, Hague / Hague-Visby Rules – SDR per
package / kg, LLMC Convention – globalny limit odpowiedzialności armatora.
5.3. Funkcja praktyczna
Limitation of liability: jest
kluczowym elementem kalkulacji ryzyka, wpływa na ubezpieczenia (P&I), determinuje
strategię sporów cargo.
6. Implikacje dla konosamentów (B/L)
Nowa linia orzecznicza oznacza,
że konosament staje się kluczowym narzędziem ograniczenia odpowiedzialności.
W szczególności istotne są: definicja
„package”, clause paramount, forum selection clause, możliwość deklaracji
wyższej wartości.
7. Rekomendacje praktyczne kancelarii
Dla przewoźników: wprowadzenie
definicji „package” (np. pallet-based), stosowanie COGSA clause paramount, wybór
jurysdykcji (np. Southern District of New York), zapewnienie możliwości
deklaracji wyższej wartości.
Dla cargo interests: analiza konosamentu przed wysyłką, rozważenie deklaracji wartości, zabezpieczenie ubezpieczeniowe, weryfikacja jurysdykcji.
8. Wnioski
Nowa linia orzecznicza radykalnie
zmienia ekonomikę roszczeń cargo w USA i przesuwa punkt ciężkości: z prawa
ustawowego → na konstrukcję konosamentu.
9. Podsumowanie
Package limitation: pozostaje
jednym z kluczowych mechanizmów prawa morskiego, ulega obecnie istotnej
reinterpretacji, ma bezpośredni wpływ na globalny handel i ubezpieczenia.
Z perspektywy kancelarii kluczowe
znaczenie ma dziś precyzyjna redakcja konosamentu.
Nota końcowa – publikacje kancelarii
Więcej analiz dotyczących prawa
przewozowego i cargo claims:
https://czernis.pl
https://www.linkedin.com/company/czernis
https://x.com/MCLO_LAWOFFICE/photo